Bécal to niewielka miejscowość położona w środkowej części stanu Campeche, z dala od karaibskich kurortów i głównych tras turystycznych Jukatanu. Geograficznie obszar ten cechuje płaski, wapienny krajobraz, brak rzek powierzchniowych oraz klimat gorący i suchy przez znaczną część roku. Warunki sprzyjały rozwojowi osad o zwartej zabudowie i wysokim stopniu samowystarczalności, opartych na pracy ręcznej i lokalnych zasobach.
Bécal funkcjonuje poza głównymi osiami komunikacyjnymi Meksyku, pozostaje na pograniczu dwóch światów: wielowiekowego dziedzictwa majańskiego interioru oraz kolonialnego modelu gospodarki podporządkowanej nie portom i handlowi oceanicznemu, lecz produkcji lokalnej i rzemiosłu.
Symbolem specjalizacji gospodarczej miejscowości, która od ponad stu lat opiera się niemal wyłącznie na rzemieślniczej produkcji kapeluszy typu Panama. W przeciwieństwie do wielu miejsc w Meksyku, gdzie lokalne rzemiosło stało się jedynie elementem folkloru turystycznego, w Bécal pozostaje ono realnym fundamentem utrzymania znacznej części mieszkańców. Życie społeczne wciąż opiera się na relacjach rodzinnych i lokalnych sieciach współpracy.
Miejscowość o wyraźnie rzemieślniczym charakterze liczy tylko kilka tysięcy mieszkańców, ukryta jest na niejako na końcu Świata. Miasteczko zachowało układ typowy dla małych ośrodków południowego Meksyku: niska, jednokondygnacyjna zabudowa, brak wyraźnego podziału na dzielnice funkcjonalne i silne powiązanie przestrzeni mieszkalnej i użytkowej. Taki układ sprzyja codziennym kontaktom sąsiedzkim i wzmacnia lokalny charakter wspólnoty, ale jednocześnie ogranicza rozwój alternatywnych form aktywności gospodarczej.
Nawet niewielkie miejscowości w Meksyku posiadają własne organy samorządowe podporządkowane gminie (municipio). Bécal administracyjnie należy do municipio Calkiní, a lokalna Junta Municipal pełni funkcję pośrednią między społecznością miejscową a władzami stanowymi Campeche. Federalna struktura państwa sprawia, że granice stanów — choć na mapie często niewidoczne — bywają realnie odczuwalne w terenie, m.in. poprzez okresowe kontrole drogowe prowadzone przez służby stanowe, związane z bezpieczeństwem, transportem towarów i migracją wewnętrzną.
Kościół Nuestra Señora de la Natividad jest przykładem prowincjonalnej architektury sakralnej, pozbawionej monumentalności znanej z miast kolonialnych, ale głęboko zakorzenionej w lokalnej wspólnocie.
Wbrew nazwie znane kapelusze „Panama hat” nie pochodzą z Panamy, lecz z Meksyku i Ekwadoru. Określenie utrwaliło się na przełomie XIX i XX wieku, gdy kapelusze z regionu Jukatanu i wybrzeża Pacyfiku trafiały na rynki Stanów Zjednoczonych i Europy przez Kanał Panamski, który stał się głównym węzłem logistycznym światowego handlu. W Bécal produkcja ta stała się lokalną specjalizacją rzemieślniczą, ściśle związaną z gospodarką interioru, przekazywaną w rodzinach od pokoleń.
Kapelusze z Bécal wykonywane są z włókien palmy jipijapa (Carludovica palmata), a nie ze zwykłej słomy. Surowiec pozyskiwany jest głównie na obszarach południowego Meksyku i Ameryki Środkowej, a jego obróbka wymaga wstępnego bielenia i suszenia, zanim trafi do warsztatów rzemieślniczych. Kluczowe znaczenie ma jakość włókna oraz gęstość splotu, która decyduje o elastyczności, trwałości i cenie kapelusza. Najwyższej klasy wyroby powstają w procesie liczącym nawet kilkaset godzin ręcznej pracy (co przekłada się na cenę), a najlepsze egzemplarze można zwinąć w rulon bez uszkodzenia struktury, co od dawna było testem jakości stosowanym na rynkach zagranicznych.
Najbardziej charakterystycznym elementem produkcji w Bécal jest wyrób kapeluszy w wilgotnych jaskiniach oraz piwnicach wykutych pod domami, będących naturalnym przedłużeniem wapiennego podłoża regionu. Stała wilgotność i obniżona temperatura spowalniają wysychanie włókien jipijapy, co umożliwia precyzyjne, wielogodzinne splatanie bez ryzyka pękania materiału. Ten sposób pracy nie powstał jako element folkloru ani atrakcji turystycznej, lecz jako racjonalna adaptacja do warunków środowiskowych środkowego Campeche i jest stosowany w Bécal nieprzerwanie od pokoleń, jako część lokalnego know-how rzemieślniczego.
Produkcja kapeluszy w Bécal opiera się głównie na małych, rodzinnych warsztatach, często bez formalnej struktury przemysłowej. Jedna rodzina może odpowiadać za cały proces: od obróbki włókna, przez plecenie, po wykańczanie i sprzedaż. Mimo lokalnej skali, kapelusze trafiają na rynki międzynarodowe, a rzemiosło stanowi istotne źródło utrzymania w regionie o ograniczonych alternatywach ekonomicznych. W realiach stanu Campeche, słabo uprzemysłowionego i peryferyjnego wobec głównych ośrodków gospodarczych Meksyku, kapelusze pozostają jednym z nielicznych produktów umożliwiających udział w międzynarodowej wymianie bez opuszczania miejsca zamieszkania.
Paradoks Bécal polega na tym, że jedno z najbardziej „międzynarodowych” nakryć głowy świata powstaje w niewielkiej miejscowości, z dala od metropolii i turystycznych tras. Kapelusze noszone w stołecznym Mexico City, w Nowym Jorku, w Rzymie, w Tokio czy w Warszawie często mają swój początek właśnie tutaj — w jaskiniach południowego Meksyku, w rytmie ręcznej pracy i lokalnej tradycji. Trafiają do obiegu globalnego poprzez sieci pośredników, eksporterów i marek luksusowych, często bez wyraźnego wskazania miejsca pochodzenia. To przykład globalizacji, która nie zaczyna się w centrach finansowych ani fabrykach, lecz w lokalnej wiedzy rzemieślniczej i długotrwałej, ręcznej pracy, odpornej na automatyzację.